نویسنده: محبوبی
فصل دوم: افغانستان در آستانه اشغال
سقوط و خروج شوروی «ادامه»
در سوم حوت 1358، فریاد تکبیر مردم کابل فضا را پر کرد. توده‌های خشمگین با هر چه در دست داشتند، به مراکز دولتی یورش بردند و در برابر ماشین جنگی اشغالگران ایستادند. جاده‌های کابل آن روز با خون آزادگان رنگین شد (حق‌شناس، 1363: 407).
این جرقه، آتش خشم مردم را شعله‌ورتر کرد. با شروع سال تحصیلی، متعلمین و محصلین پرچم مقاومت را در مراکز آموزشی برافراشتند. دیوارهای پوهنتون‌ها و مدارس شاهد صحنه‌های حماسی از ایثار جوانان میهن‌پرست بود. مقاومت روزبه‌روز گسترش می‌یافت و ضربات سهمگین‌تری بر پیکر اشغالگران و عوامل داخلی‌شان وارد می‌شد. تاریخ گواه است که چنین مقاومت سرسختانه‌ای در هیچ‌یک از کشورهای تحت اشغال شوروی سابقه نداشت. رهبران کرملین هرگز تصور چنین مقاومتی از مردم افغانستان را نداشتند (محبوبی، 1404: 80).
شکست شوروی در افغانستان اگرچه پیروزی بزرگی برای مردم این کشور محسوب می‌شد، اما متأسفانه به صلح و ثبات منجر نشد. همان نیروهای غربی که از مجاهدین حمایت می‌کردند، به زودی با ایجاد تفرقه میان گروه‌های مقاومت، زمینه جنگ داخلی را فراهم کردند. این سیاست عمدی، افغانستان را برای مداخله بعدی آماده می‌کرد. امروز با نگاه به گذشته می‌توان فهمید که خروج شوروی نه پایان ماجرا، بلکه آغاز فصل جدیدی از مصیبت‌ها برای افغانستان بود.