لیکوال: محبوبي
لومړی فصل: مفاهیم او کلیات
تر اشغال مخکې افغانستان
په حقیقت کې، تر اشغال مخکې د افغانستان انځور هغه څه دي چې لوېدیځ نه غواړي د افغانستان خلک یې وویني. په ۲۰۰۱ کال کې د امریکا له پوځي یرغل څخه مخکې، افغانستان د خپلواک هویت او بډایه تاریخ لرونکی هېواد و، چې لوېدیځو رسنیو په قصدي ډول تحریف کړی دی.
د هغې عامې کیسې پر خلاف چې دا هېواد «وروسته پاتې» او «بېقانون» معرفي کوي، افغانستان د شلمې پېړۍ د شپېتمې او اویایمې لسیزې په اوږدو کې د نسبي ثبات او پرمختګ یوه دوره تجربه کوله. کابل، د دې هېواد پلازمېنه، د «اسیا پاریس» په نوم مشهور و؛ داسې ښار چې معتبر علمي مرکزونه او د ودې په حال کې ټولنه یې لرله.
په هغه وخت کې، افغانستان نه د افراطي ډلو تر واکمنۍ لاندې و او نه هم د کورنیو جګړو ډګر و. د محمد ظاهر شاه شاهي حکومت (تر ۱۹۷۳ کال پورې) او ورپسې د داوود خان جمهوري حکومت، که څه هم له سیاسي ننګونو سره مخ وو، خو امنیت او د بنسټیزو تاسیساتو پراختیا یې په لومړیتوبونو کې ځای درلود.
د کابل پوهنتون د سیمې له مهمو علمي مرکزونو څخه و او افغان محصلینو په طب، انجینرۍ او ادبیاتو په څېر څانګو کې په نړیواله کچه ځلېدل. ان په کلیو کې هم دودیز تعلیمي نظام، لکه مکتبخونې، جوماتونه او شخصي او دولتي مدرسې، د اشغال د دورې په پرتله ښه فعالیت درلود.