برگرفته از کتاب: فقه خانواده (وهبه زحیلی)
ترتیب کنند: نورالحق خادمی
موضوع: شرطهاي ازدواج
شروط صحت نكاح
آثار و پيامدهاي ازدواج
انواع حقوق و مسئوليتها
حقوق فرزندان
پدر و مادر وجود و شخصيت يکديگر و اهداف خداوند که در مورد آفرينش انسان را کامل ميگردانند و ارتباط ميان آنها در طول زندگي دنيا و پس از مرگ هم ادامه خواهد داشت. پدر و مادر در زندگي دنيا به فرزندان خوب و شايسته خود افتخار مينمايند و آنها را از زيبندگي و نعمت به شمار ميآورند. همچنان که خداوند متعال ميفرمايد:
{ الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا } … (الکهف / 46)
“دارايي و فرزندان، زيبندگي زندگي دنيا ميباشند (اما زوالپذير و گذرا هستند) اما اعمال شايستهاي که نتايج آنها جاودانه است، بهترين پاداش را در نزد خداوند دارند و بهترين اميد و آرزو هستند”.
پس از مرگ پدر و مادر فرزندان، يادگار آنان و بازتاب شخصيت آنها به شمار ميروند و چنانچه فرزندان پاک و پرهيزکاري باشند سبب باران رحمت و طلب مغفرت مردم براي خانواده آنها خواهند بود و در واقع نيک مردي و دينداري پدر و مادر بر فرزندان آنها تأثير به سزايي را از خود برجاي خواهد نهاد، همچنان که خداوند متعال در مورد آن دو نوجوان فرمودهاند:
{ وَكَانَ تَحْتَهُ كَنْزٌ لَهُمَا وَكَانَ أَبُوهُمَا صَالِحًا } … (الکهف / 82)
“پدر آنان مرد صالح (و پرهيزکاري) بود”.
از طرف ديگر پدر و مادر از صلاحيت و نيک نفسي و دعاي خير فرزندان خود بهرهمند ميشوند. رسول خدا صلیالله علیه و سلم در اين رابطه فرموده اند:
“هرگاه مرگ به سراغ آدمي بيايد (فرصت) عمل را از دست خواهد داد. به جز سه چيز : کاري خير را (پيشتر انجام داده باشد) يا دانشي (را از خود برجاي گذاشته باشد) که ديگران از آن بهرهمند شوند يا فرزند صالحي که او را دعاي خير بنمايد”.(1)
اما چنانچه فرزندي بد باشد، بدي او سبب ضرر و زيان دنيوي و اخروي براي والدينش خواهد بود. رسول خدا صلیالله علیه و سلم ميفرمايد:
“بدترين گناهان آن است که انساني پدر و مادر خود را لعن و نفرين بنمايد”.
خدمت ايشان گفته شد: چگونه انسان پدر و مادر خود را نفرين ميکند؟ فرمود: “او به پدر و مادر مردم فحش و ناسزا دهد و ديگران نيز به پدر و مادرش بد و بيراه بگويند”.(2)
به همين خاطر پدر و مادر در مقابل فرزندان خود بسيار مسئول ميباشند و فرزندان حتي پيش از تولد و پس از آن حق و حقوقي را بر عهده پدر و مادر خويش دارند، والدين براي آنکه ثمره زندگي آنها ثمرات مفيدي باشد، بايد نسبت به مسئوليتهاي خود در مقابل فرزندانشان احساس مسئوليت بنمايند.
رابطه اسلام و خانواده
