رابطه اسلام و خانواده

برگرفته از کتاب: فقه خانواده (وهبه زحیلی)
ترتیب کنند: نورالحق خادمی
موضوع: شرط‌هاي ازدواج
شروط صحت نكاح
آثار و پيامدهاي ازدواج
انواع حقوق و مسئوليت‌ها
حقوق فرزندان
3- عقيقه
“عقيقه” به حيواني گفته ميشود که در روز هفتم تولد فرزند براي پذيرايي از خويشاوندان و دوستان و مستمندان ذبح مي‌شود. اقدام به اين مهماني و پذيرايي در حد توان خانواده کاري مستحب است و واجب نمي‌باشد؛ زيرا ابن عباس روايت نموده که رسول خدا صلی‌الله علیه و سلم براي هر يک از حسن و حسين – رضي الله عنهما – قوچي را ذبح فرمود و همچنين فرموده است: “هر کودکي در گرو عقيقه و ذبح حيواني در روز هفتم تولد است و در آن روز او را نامگذاري نماييد و سرش را بتراشيد”.
شافعيه مي‌گويند: اقدام به عقيقه براي سرپرست خانواده و مسئول تأمين معيشت، مستحب است. اما به جز پدر خانواده، ديگر خويشاوندان هم مي‌توانند اقدام به تهيه آن بنمايند. همچنان که رسول خدا صلی‌الله علیه و سلم براي حسن و حسين اقدام به عقيقه فرموده است. حيواني که براي پذيرايي از مدعوين ذبح مي‌شود مي‌تواند شتر، گاو و گوسفند باشد و از نظر مالکيه بايد حداقل يک بره ذبح شود.
چنانچه انسان متوجه بشود که به هر دليل پدر و مادرش در هنگام کودکي براي او سنت عقيقه را انجام نداده‌اند، خود مي‌تواند اين کار را انجام بدهد و از اقوام و دوستان و مستمندان پذيرايي نمايد؛ زيرا رسول خدا صلی‌الله علیه و سلم پس از بعثت براي خود اين سنت را انجام دادند”. و کساني که مي‌گويند انجام سنت عقيقه براي بزرگسالان جايز است به اين روايت استدلال نموده‌اند.
گوشت حيواني که براي “عقيقه” ذبح مي‌شود، همچون گوشت قرباني، خانواده مي‌تواند مقداري از آن را مصرف کند و بقيه را ميان مستمندان تقسيم نمايد و از آن نبايد چيزي فروخته بشود. بهتر آن است که به صورت خام ميان مستمندان توزيع شود. تا آن‌ها در منزل خود آن را طبخ نمايند. مالکيه بر اين باورند که تهيه غذا و تدارک مراسم در منزل به صاحب فرزند کراهت دارد. لازم به يادآوري است که شکستن استخوان حيوان “عقيقه” مانعي ندارد.
ماليدن مقداري از خون حيوان بر سر نوزاد به نظر علمايي که معتقد به مستحب بودن عقيقه هستند، کراهت دارد. اما مستحب است که در روز “عقيقه” سر و بدن و لباس کودک را معطر کنند.