تالیف: سید ابوالحسن ندوی
این پادشاهان دارای چه موقعیتی بودند؟
مقوقس
این «مقوقس» در آن واحد ریاست کلیسا و فرمانروایی «مصر» را به عهده داشت. جرج که نماینده دولت بیزانس بود لقب «مقوقس» یافت. طبق اعتقاد این نویسنده «مقوقس» لقب است نه اسم؛ بعضی دیگر معتقدند که این اسم ریشه قبطی دارد و ممکن است یکی از اسقفهای «قبطی» هنگام تسلط «ایران» بر «مصر» زمام حکومت را به دست گرفته باشد. قوای ایران در سال ۶۲۸ م از «مصر» عقبنشینی کردند، اما پیمان صلح در سال ۶۶۸ م به امضاء رسید. ممکن است نامه رسولالله صلیالله علیه و سلم در همین برهه از تاریخ به دست مقوقس رسیده باشد؛ یعنی هنگامی که او بهطور مستقل زمامدار حکومت «مصر» شده بود. به همین دلیل حضرت رسول اکرم صلیالله علیه و سلم او را «عظیمالقبط» (بزرگ قبطیان) خطاب نموده است.
«مصر» از غنیترین و حاصلخیزترین ایالتهای دولت بیزانس به شمار میرفت، جمعیت آن نیز بسیار بود. این ایالت از نظر مواد غذایی پایتخت را تأمین میکرد. فاتح «مصر»، «عمرو بن العاص (رضیالله عنه)» که ۱۴ سال بعد از نامه رسول اکرم صلیالله علیه و سلم به «مقوقس» وارد «مصر» شده بود، در نامه خود به امیرالمؤمنین حضرت عمر بن خطاب (رضیالله عنه) در وصف «مصر» چنین نوشته است:
مصر تربة عبراء شجر خضراء طولها شهر و عرضها عشره
مصر سرزمینی است که خاک آن غبارآلود، درختانش سرسبز و خرم، مسافت طولش یک ماه و عرضش ده روز است.
نبی رحمت
